Basınç Ünite Quizi
Üniteyi sorularla tekrar et. İstersen süreli çöz, istersen her sorunun ardından açıklamasını incele.
10 soru · 15 dakika veya süresiz
Çalışma biçimini seç
Öğrenerek çöz: Süre sınırı olmadan cevabını kontrol et, çözümünü hemen incele.
Süreli deneme: Süreyi yönet, cevap ve çözümleri deneme sonunda gör.
Etkileşimli testi çözmek için JavaScript’i etkinleştir.
Sorular ve çözümlü rehber
Bu bölüm cevapları içerir. Kendini değerlendirmek için önce bir mod seçerek çözebilirsin.
1. soru
Katı maddeler ağırlıkları nedeniyle bulundukları yüzeye basınç uygularlar. Bir öğrenci, özdeş tuğlaları kullanarak kum havuzunda bir deney yapıyor. Öğrenci ilk duruma göre kuma temas eden yüzey alanını değiştirmeden sadece ağırlığı artırdığında tuğlaların kuma batma miktarının arttığını gözlemliyor. Bu deneye göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Katıların tabana uyguladığı basınç, cismin taban alanı ile doğru orantılıdır.
Ağırlık sabit kalmak şartıyla yüzey alanı küçüldükçe katı basıncı artar.
Yüzey alanı sabit tutulduğunda, cismin ağırlığı (dik kuvvet) arttıkça katı basıncı artar.
Tuğla sayısı arttıkça kum havuzuna uygulanan basınç azalmıştır.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Katıların basıncı ağırlıklarıyla doğru orantılıdır. Yüzey alanı değişmeden tuğla sayısı (ağırlık) artırıldığında kuma uygulanan basınç artar ve tuğlalar kuma daha fazla batar.
2. soru
Aşağıdaki görselde dikdörtgen prizması şeklindeki bir peynir kalıbının masaya yaptığı basınç P'dir. Bu peynir kalıbı, bıçak yardımıyla tam dikey olarak ortadan ikiye kesiliyor ve sağda kalan parça masadan alınıyor. Kalan yarım parçanın masaya uyguladığı katı basıncı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Ağırlık yarıya düştüğü için masaya uygulanan katı basıncı azalır.
Hem ağırlık hem de temas yüzey alanı aynı oranda azaldığı için masaya uygulanan basınç değişmez.
Yüzey alanı küçüldüğü için basınç ilk duruma göre iki katına çıkar.
Masaya uygulanan kuvvet değişmemiş ancak basınç azalmıştır.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: B
LGS sınavlarının en klasik tuzağıdır! Katı bir cisim dikey olarak kesildiğinde ağırlığı (G) ve yere temas eden yüzey alanı (S) aynı oranda azalır. Bu yüzden tabandaki katı basıncı kesinlikle değişmez.
3. soru
Günlük yaşamda araç gereçler tasarlanırken bazen katı basıncını artırmak, bazen de bilerek azaltmak hedeflenir. Buna göre aşağıda verilen örneklerin hangisinde amaç diğerlerinden farklıdır?
Futbolcuların çim sahada kaymaması için krampon tabanlarında çiviler olması
Et veya sebze kesmek için bıçakların uçlarının sivri ve ince yapılması
Karda rahat yürüyebilmek için geniş tabanlı kar ayakkabıları giyilmesi
Kışın buzlu yollarda araç lastiklerine ince demir zincirler takılması
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Krampon çivileri, bıçakların bilenmesi ve lastiklere zincir takılması yüzey alanını küçülterek basıncı artırmayı hedefler. Geniş tabanlı kar ayakkabısı giymek ise yüzey alanını büyüterek basıncı azaltmak ve batmayı önlemek içindir.
4. soru
Aşağıdaki görselde farklı şekillere sahip üç adet kap tamamen aynı derinliğe kadar aynı cins sıvı (su) ile doldurulmuştur. Kapların tabanlarında oluşan sıvı basınçları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Çözümün mantığı
Doğru cevap: D
Sıvı basıncı; kabın şekline, sıvı miktarına veya kabın genişliğine bağlı değildir. Sıvı basıncı sadece derinliğe (h) ve yoğunluğa (d) bağlıdır. Sıvılar aynı ve derinlikler eşit olduğu için üç kabın da tabanındaki basınçlar birbirine eşittir.
5. soru
İçi su dolu bir pet şişenin yan yüzeyine yukarıdan aşağıya doğru hizalı üç farklı delik açılıyor. Açılan deliklerden fışkıran sular incelendiğinde, en alttaki delikten çıkan suyun diğerlerine göre çok daha uzağa gittiği görülüyor. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sıvı basıncının sıvının yoğunluğu arttıkça artması
Sıvı yüzeyinden aşağıya inildikçe derinliğin artması ve buna bağlı olarak sıvı basıncının artması
Sıvıların üzerlerine uygulanan kuvveti her yöne aynen iletmesi
Açık hava basıncının alttaki deliklere daha az etki etmesi
Çözümün mantığı
Doğru cevap: B
Sıvı basıncı derinlikle doğru orantılıdır. En alttaki deliğin sıvı yüzeyine olan uzaklığı (derinliği) en fazla olduğu için, o noktadaki sıvı basıncı da en fazladır ve su çok daha ileriye fışkırır.
6. soru
Kapalı bir kapta bulunan sıvıya dışarıdan uygulanan basınç, sıvı tarafından kabın iç yüzeyindeki her noktaya aynen ve dik olarak iletilir. Bu duruma Pascal Prensibi denir. Buna göre Pascal Prensibi ile ilgili, öğrencilerin yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
Sıvılar sıkıştırılamadıkları için uygulanan basıncı her yöne iletirler.
Sanayide araçları kaldırmak için kullanılan hidrolik liftler bu prensiple çalışır.
Sıvılar, üzerlerine uygulanan kuvveti büyüklüğünü hiç değiştirmeden her yöne aynen iletirler.
Otomobillerdeki hidrolik fren sistemleri Pascal prensibinin günlük hayattaki uygulamalarındandır.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Sınavların en ünlü kelime oyunudur! Sıvılar üzerlerine uygulanan KUVVETİ değil, BASINCI aynen iletirler. İletilen basınç farklı yüzey alanlarında farklı büyüklükte kuvvetler doğurur.
7. soru
Dünyamızın etrafını saran gaz tabakası (atmosfer), ağırlığı ve tanecik hareketleri nedeniyle yeryüzündeki tüm cisimlere bir basınç uygular. Buna açık hava basıncı denir. Dağa tırmanan bir dağcı zirveye doğru yaklaştıkça açık hava basıncının değiştiğini ve kulaklarının tıkandığını hisseder. Bu durumun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça açık hava basıncının azalması
Dağların zirvesinde sıcaklığın artması nedeniyle gaz basıncının da artması
Yükseklere çıkıldıkça atmosferdeki havanın yoğunluğunun artması
Dağ zirvesine çıkıldıkça dağcının üzerindeki hava tabakası miktarının artması
Çözümün mantığı
Doğru cevap: A
Deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça üzerimizdeki hava tabakasının ağırlığı ve yoğunluğu azalır. Bu nedenle yükseklere çıkıldıkça açık hava basıncı düşer (azalır).
8. soru
İtalyan bilim insanı Torricelli, deniz seviyesinde ve 0 °C'ta yaptığı deneyde, cıva ile dolu bir cam boruyu yine cıva dolu bir çanağa ters çevirmiş ve cıva seviyesinin 76 cm'de sabit kaldığını gözlemlemiştir. Torricelli aynı deneyi farklı kalınlıkta ve eğik duran cam borularla tekrarladığında, sıvı yüksekliğinin yine tam 76 cm'de durduğunu fark etmiştir. Bu deneyden çıkarılacak en net sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Açık hava basıncı kullanılan sıvının cinsine bağlı değildir.
Torricelli borudaki sıvıyı cıva yerine su ile değiştirseydi yükseklik 76 cm'den daha az olurdu.
Toriçelli deneyinde borudaki cıva yüksekliği cam borunun şekline, kalınlığına veya eğimine bağlı değildir.
Deney dağ zirvesinde yapılsaydı cıva yüksekliği 76 cm'den daha yüksek çıkardı.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Deney açıkça gösteriyor ki; kullanılan borunun kalın, ince veya eğik olması cıvanın dik yüksekliğini asla değiştirmez. Cıva yüksekliği kabın/borunun şekline bağlı değildir.
9. soru
Kapalı kaplardaki gaz basıncı gazın miktarına, sıcaklığına ve kabın hacmine bağlıdır. Günlük yaşamda birçok alet hem açık hava basıncı hem de kapalı kap basıncı prensipleriyle çalışır. Aşağıdakilerden hangisi gazların basınç etkisiyle çalışma prensibine örnek verilemez?
Otomobil hava yastıklarının kaza anında gazla şişerek hayat kurtarması
Parfüm ve deodorant tüplerinin düğmesine basıldığında içerideki sıvıyı hızla dışarı püskürtmesi
Berber koltuklarının ayak pedalına basıldığında koltuğun ağır bir müşteriyi yukarı kaldırması
Vantuzlu askıların cama bastırıldığında içindeki havanın boşalmasıyla cama sımsıkı yapışması
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Otomobil hava yastıkları, parfümler ve vantuzlar tamamen gaz basıncı (açık hava veya kapalı kap) prensibiyle çalışır. Berber koltukları ise Pascal prensibi, yani sıvıların basıncı iletmesi ilkesiyle çalışır.
10. soru
Bir restoranda cam bardaktaki meyve suyunu pipetle içen bir öğrenci, havayı içine çektiğinde sıvının pipet içinde tırmandığını görür. Öğrenci bu durumun fiziksel açıklamasını araştırdığında karşılaştığı aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?
Öğrencinin uyguladığı çekme kuvveti, açık hava basıncından daha güçlü olduğu için sıvı yukarı doğru tırmanmıştır.
Pipet içindeki hava çekildiğinde içerideki gaz basıncı düşer, bardağın dışındaki güçlü açık hava basıncı sıvıya bastırarak sıvının pipet içinde yükselmesini sağlar.
Sıvıların basıncı aynen iletme prensibi nedeniyle sıvı pipetin yukarısına doğru kendi kendine hareket etmiştir.
Pipetin uç kısmı daraldığı için sıvının uyguladığı katı basıncı azalmış ve sıvı yükselmiştir.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: B
Pipetle sıvı çekerken sıvıyı doğrudan biz yukarı çekmeyiz. Biz pipet içindeki havayı çekerek içeride alçak basınç oluştururuz. Dışarıdaki açık hava basıncı yüzeye bastırarak sıvıyı pipetin içinde zorla yukarıya iter.