Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi Ünite Quizi

Üniteyi sorularla tekrar et. İstersen süreli çöz, istersen her sorunun ardından açıklamasını incele.

10 soru · 15 dakika veya süresiz

Çalışma biçimini seç

Öğrenerek çöz: Süre sınırı olmadan cevabını kontrol et, çözümünü hemen incele.

Süreli deneme: Süreyi yönet, cevap ve çözümleri deneme sonunda gör.

Etkileşimli testi çözmek için JavaScript’i etkinleştir.

Sorular ve çözümlü rehber

Bu bölüm cevapları içerir. Kendini değerlendirmek için önce bir mod seçerek çözebilirsin.

1. soru

Maddelerin elektrikle yüklenmesi sırasında atomun içindeki yüklerin hareketi büyük önem taşır. Nötr haldeki bir cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde cam çubuğun pozitif (+) yükle yüklendiği görülüyor. Cam çubuğun pozitif (+) yüklenmesinin altındaki temel fiziksel neden aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Cam çubuğun ipek kumaştan dışarıdan pozitif (+) yükler transfer etmiş olması.

  2. İçindeki nötr yüklerin sürtünme etkisiyle tamamen yok olması.

  3. Cam çubuğun yapısındaki negatif (-) yükleri ipek kumaşa vererek eksi yüklerini azaltması.

  4. Pozitif (+) ve negatif (-) yüklerin aynı anda yer değiştirerek çubukta toplanması.

Çözümün mantığı

Doğru cevap: C

Elektriklenmede sadece negatif (-) yükler (elektronlar) hareket eder. Bir cisim pozitif yükleniyorsa bu ona (+) yük geldiği anlamına gelmez, cismin dışarıya (-) yük verip eksi yüklerini azalttığı anlamına gelir.

2. soru

Sürtünme ile elektriklenmede cisimler arasında elektron transferi gerçekleşir ve cisimler zıt elektrikle yüklenirler. Aşağıdaki görselde plastik (ebonit) bir çubuk, yün bir kumaşa sürtülmektedir. Bu işlem tamamlandıktan sonra plastik çubuk ve yün kumaşın son yük durumları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi Ünite Quizi — 2. soruda verilen şekil

  1. Plastik Çubuk (+), Yün Kumaş (-)

  2. Plastik Çubuk (-), Yün Kumaş (+)

  3. Plastik Çubuk (-), Yün Kumaş (-)

  4. Plastik Çubuk (+), Yün Kumaş (+)

Çözümün mantığı

Doğru cevap: B

Plastik (ebonit) çubuk yün kumaşa sürtüldüğünde yün kumaştaki (-) yükler plastik çubuğa geçer. Sonuç olarak Plastik (-) yüklenir, Yün ise kaybettiği eksiler yüzünden (+) yüklenir.

3. soru

Bir cismin yüklü olup olmadığını ve hangi cins yükle yüklü olduğunu anlamamıza yarayan alete elektroskop denir. Nötr bir elektroskoba pozitif (+) yüklü iletken bir cisim dokundurulup (temas ettirilip) bir süre sonra cisim tamamen uzaklaştırılıyor. Deney sonunda elektroskobun yapraklarının durumu için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Dokunma ile elektriklenme kalıcı olduğu için yapraklar açık kalmaya devam eder.

  2. Cisim uzaklaştırıldığı an elektroskop eski nötr haline döner ve yapraklar tamamen kapanır.

  3. Yapraklar önce açılır, sonra zıt yüklerin birbirini çekmesiyle tekrar kapanır.

  4. Dokunma sırasında elektroskobun içindeki (+) yükler toprağa aktığı için yapraklar hiç açılmaz.

Çözümün mantığı

Doğru cevap: A

Dokunma ile elektriklenmede yükler paylaşılır ve elektriklenme kalıcıdır. Cisim uzaklaştırılsa bile elektroskop (+) yüklü kalmaya devam edeceği için yapraklar açık kalır.

4. soru

LGS denemelerinin en zorlu deneylerinden biri olan 'topraklama ile kalıcı yükleme' deneyini yapan bir öğrenci, yalıtkan ayak üzerindeki nötr iletken bir küreyi kalıcı olarak pozitif (+) yüklemek istemektedir. Öğrenci bu amaca ulaşmak için işlemleri hangi sırayla yapmalıdır?

  1. Pozitif (+) yüklü çubuk yaklaştırmak -> Topraklamak -> Çubuğu uzaklaştırmak -> Topraklamayı kesmek

  2. Negatif (-) yüklü çubuk dokundurmak -> Topraklamak -> Çubuğu çekmek -> Topraklamayı kesmek

  3. Negatif (-) yüklü çubuk yaklaştırmak -> Topraklamak -> Önce topraklamayı kesmek -> En son çubuğu uzaklaştırmak

  4. Pozitif (+) yüklü çubuk yaklaştırmak -> Topraklamak -> Önce topraklamayı kesmek -> En son çubuğu uzaklaştırmak

Çözümün mantığı

Doğru cevap: C

Nötr bir cismi (+) yüklemek için zıt yüklü (-) bir çubuk yaklaştırılmalıdır (etki). Eksiler en uzağa itildikten sonra topraklama bağlanır ve küredeki fazla eksiler toprağa akar. Toprak geri yük göndermesin diye önce topraklama kesilmeli, en son çubuk çekilmelidir.

5. soru

Doğa olaylarındaki elektriklenme süreçlerini inceleyen bir araştırmacı şimşek, yıldırım ve paratoner (yıldırımsavar) sistemleri hakkında bir makale yazmıştır. Bu makalede geçen aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak hatalıdır?

  1. Yıldırım, yüklü bir bulut ile yeryüzü (toprak) arasında gerçekleşen çok şiddetli ve tehlikeli yük boşalmasıdır.

  2. Paratoner, binaların tepesine kurulan ve yıldırımı binadan uzaklaştırarak doğrudan toprağa ileten dev bir topraklama sistemidir.

  3. Şimşek, sadece gökyüzünde, iki bulut veya aynı bulutun içinde gerçekleşen ve toprağa değmeyen elektriksel bir olaydır.

  4. Paratoner sistemi, bulutlardaki devasa elektrik akımını emerek binaların kullanabileceği bedava elektrik enerjisine (jeneratöre) çevirir.

Çözümün mantığı

Doğru cevap: D

Paratoner sistemleri yıldırımı emip elektrik enerjisine çevirmez. Amacı, o devasa ve ölümcül yük boşalmasını yalıtkan binadan uzak tutup güvenli bir kalın iletken tel üzerinden doğrudan toprağa aktararak nötrlemektir.

6. soru

Otomobil fabrikalarında uygulanan elektrostatik boyama sisteminde; boya tabancasından çıkan tüm damlacıklara negatif (-) yük yüklenirken, boyanacak arabanın metal kaportasına pozitif (+) yük yüklenmektedir. Bu uygulamadaki elektriklenme kurallarının temel mantığı hangi seçenekte doğru açıklanmıştır?

  1. Aynı yüklerin birbirini itmesi damlacıkların topaklanmasını engellerken, zıt yüklerin birbirini çekmesi boyanın kaportaya kusursuzca yapışmasını sağlar.

  2. Kaportanın (+) yüklenmesi boyanın kuruma hızını artırırken, boya damlalarının (-) yüklenmesi boya tabancasının ısınmasını engeller.

  3. Sadece zıt yüklerin birbirini çekme prensibi kullanılarak boyanın havada asılı kalması ve etrafa yayılması engellenmiştir.

  4. Aynı yüklerin birbirini itmesi kuralı kullanılarak boyanın araba dışında kalan boşluklara yapışması sağlanmıştır.

Çözümün mantığı

Doğru cevap: A

Damlacıklar aynı (-) yükle yüklendiği için havada birbirini iter ve homojen (eşit) bir bulut halinde dağılır. Kaporta (+) yüklü olduğu için, zıt yükler birbirini çeker kuralıyla eksi yüklü damlalar araca sıkıca yapışır ve israf önlenir.

7. soru

Elektrik ve hareket enerjisi birbiriyle çift yönlü dönüşebilen enerjilerdir. Elektrik motorları ve jeneratörler (dinamolar) bu dönüşümleri sağlayan araçlardır. Bu iki mekanizmanın çalışma prensipleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. İkisi de dışarıdan elektrik enerjisi alarak bu enerjiyi hareket enerjisine dönüştürmek amacıyla tasarlanmıştır.

  2. Elektrik motoru elektrik enerjisini hareket enerjisine çevirirken; jeneratör dışarıdan aldığı hareket enerjisini elektrik enerjisine çevirir.

  3. Jeneratörler prize takılarak çalıştırılan ev aletlerinde (mikser, vantilatör) bulunur, elektrik motorları ise barajlarda bulunur.

  4. Her iki cihazın da temel amacı hareket ve elektrik enerjilerini tamamen yok ederek ısı enerjisi üretmektir.

Çözümün mantığı

Doğru cevap: B

LGS'nin meşhur ters köşe bilgisidir: Elektrik motoru ve jeneratörün ilkeleri birbirine zıttır. Elektrik motoru (vantilatör vb.) elektrik alıp hareket üretir. Jeneratör (rüzgar gülü, baraj vb.) ise hareket alıp elektrik üretir.

8. soru

Elektrik devresinde normalin üzerinde tehlikeli bir akım geçtiğinde eriyerek veya atarak devreyi açan ve cihazları yanmaktan kurtaran araca sigorta denir. Evimizdeki fırın normal çalışması sırasında 8 Amper (8A) akım çekmektedir. Bu fırını aşırı elektrik akımından korumak için seçeceğimiz sigortanın değeri aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

  1. 5 Amper

  2. 8 Amper

  3. 9 Amper

  4. 20 Amper

Çözümün mantığı

Doğru cevap: C

Sigortanın atma değeri, cihazın normalde kullandığı akım değerinden sadece 'bir tık' (biraz) yüksek olmalıdır. 8A çeken bir cihaza 9A sigorta takılmalıdır. Çok düşük (5A) takılırsa cihaz hiç çalışmaz; çok yüksek (20A) takılırsa tehlike anında atmaz ve cihaz yanar.

9. soru

Ütü, elektrikli soba, fırın ve su ısıtıcısı (kettle) gibi ev aletleri, elektrik enerjisini ısı enerjisine dönüştürmek amacıyla tasarlanmıştır. Bu dönüşümün gerçekleşebilmesi için mühendisler bu cihazların içinden geçen iletken telleri (rezistans) seçerken tellerin hangi fiziksel özelliğine dikkat ederler?

  1. Tellerin elektrik akımına karşı hiç direnç göstermemesine (direncinin sıfır olmasına)

  2. Tellerin akıma karşı çok yüksek direnç (zorluk) göstermesine

  3. İletken tellerin çok kalın ve çok kısa yapıda olmasına

  4. Tellerin elektrik akımını doğrudan ışığa dönüştüren klorofil maddesinden üretilmesine

Çözümün mantığı

Doğru cevap: B

Elektrik akımının ısıya dönüşebilmesi için elektronların tel içinde ilerlerken yüksek bir zorlukla (sürtünmeyle) karşılaşması gerekir. Bu nedenle ısı üreten cihazlarda direnci çok yüksek (rezistans) teller bilerek tercih edilir.

10. soru

Güç santralleri dev jeneratör türbinlerini farklı enerji kaynaklarıyla döndürerek evlerimize elektrik üretir. Hem dünyadaki enerji ihtiyacını karşılayan hem de kullandığı enerji kaynağı bakımından havaya bolca karbondioksit (CO2\mathrm{CO}_2) salarak sera etkisine ve asit yağmurlarına en çok sebep olan güç santrali aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hidroelektrik (Baraj) Santralleri

  2. Jeotermal Santraller

  3. Termik Santraller

  4. Rüzgâr Santralleri

Çözümün mantığı

Doğru cevap: C

Termik santraller elektrik üretmek için suyu ısıtıp buhara çevirmek amacıyla kömür, doğal gaz veya petrol gibi fosil yakıtları yakarlar. Bu yoğun yanma işlemi atmosfere devasa karbondioksit saldığı için en çok çevre kirliliği yaratan (sera etkisini artıran) santrallerdir.

Çalışmaya devam et

Diğer testleri incele