Madde ve Endüstri Ünite Quizi
Üniteyi sorularla tekrar et. İstersen süreli çöz, istersen her sorunun ardından açıklamasını incele.
10 soru · 15 dakika veya süresiz
Çalışma biçimini seç
Öğrenerek çöz: Süre sınırı olmadan cevabını kontrol et, çözümünü hemen incele.
Süreli deneme: Süreyi yönet, cevap ve çözümleri deneme sonunda gör.
Etkileşimli testi çözmek için JavaScript’i etkinleştir.
Sorular ve çözümlü rehber
Bu bölüm cevapları içerir. Kendini değerlendirmek için önce bir mod seçerek çözebilirsin.
1. soru
Periyodik tablonun tarihsel gelişimi ile ilgili hazırlanan bir panoda, elementleri artan atom ağırlıklarına göre sıralayan bilim insanı ile günümüzde kullandığımız modern periyodik tabloyu elementlerin artan atom numaralarına (proton sayılarına) göre düzenleyen bilim insanı tanıtılacaktır. Buna göre, panoda tanıtılacak bilim insanları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
Mendeleyev - Moseley
Newlands - Seaborg
Moseley - Mendeleyev
Döbereiner - Meyer
Çözümün mantığı
Doğru cevap: A
Mendeleyev elementleri kütlelerine (atom ağırlıklarına) göre sıralarken, Moseley X-ışınları deneyleriyle keşfettiği proton sayılarını baz alarak günümüzdeki tabloyu şekillendirmiştir.
2. soru
Nötr haldeki X elementinin sadece 1 katmanı vardır ve bu katmanda 2 elektron bulunmaktadır. Y elementinin ise 1 katmanı ve bu katmanda 1 elektronu bulunmaktadır. Buna göre X ve Y elementlerinin periyodik sistemdeki özellikleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
X elementi 2A grubunda yer alan bir metaldir, Y elementi ise 1A grubunda yer alan bir metaldir.
X elementi 8A grubunda yer alan bir soygazdır, Y elementi ise 1A grubunda yer alan bir ametaldir.
İkisi de aynı periyotta yer aldıkları için kimyasal özellikleri tamamen benzerdir.
X elementi tel ve levha haline getirilebilirken, Y elementi elektriği iyi iletir.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: B
X elementi tek katmanını tam doldurmuş kararlı bir soygaz (Helyum) iken, Y elementi 1A grubunun ilk sırasındaki istisnai ametal olan Hidrojendir. Helyum 2A'da değil, 8A grubunda yer alır.
3. soru
Fen bilimleri dersinde bir öğrenci miktar tuzu suyun içerisine atıp karıştırarak tuzun gözden kaybolmasını sağlıyor. Gerçekleşen bu olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bu olay kimyasal bir değişimdir çünkü tuz yeni bir maddeye dönüşerek kimliğini kaybetmiştir.
Tuzun suda çözünmesi sırasında atomlar arası güçlü kimyasal bağlar kopmuş ve yepyeni bağlar oluşmuştur.
Bu olay fiziksel bir değişimdir; suyu buharlaştırırsak tuzun kendi özelliğini koruyarak kabın dibinde kaldığını görebiliriz.
Gerçekleşen değişim sonucunda sadece dış görünüş değil, tuzun ve suyun iç yapısı da değişmiştir.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Çözünme olaylarında maddenin iç yapısı bozulmaz; sadece tanecikler arası mesafeler değişir. Şekerin veya tuzun suda çözünmesi klasik bir fiziksel değişim örneğidir.
4. soru
Kapalı bir kapta gerçekleşen kimyasal bir tepkimenin kütle-zaman değişimleri incelenmektedir. Tepkime sürecinde K ve L maddelerinin kütlelerinin azaldığı, M maddesinin kütlesinin ise sıfırdan başlayarak arttığı tespit edilmiştir. Buna göre bu kimyasal tepkimeyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle yanlıştır?
Tepkime denklemi K + L -> M şeklinde yazılabilir.
K ve L maddeleri girenleri, M maddesi ise ürünleri oluşturur.
Tepkime sonucunda kaptaki toplam kütle, atom sayısı ve atom cinsi korunmuştur.
Tepkimeye giren K ve L maddelerinin toplam molekül sayısı her zaman M maddesinin molekül sayısına eşittir.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: D
Kimyasal tepkimelerde toplam kütle, atom sayısı ve cinsi her zaman korunur ancak molekül sayısı korunmak zorunda değildir; girenlere ve ürünlere bağlı olarak artabilir veya azalabilir.
5. soru
Günlük hayatta kullandığımız bazı temizlik malzemeleri ve yiyecekler asit-baz özelliklerine göre sınıflandırılır. Buna göre, yapı formülünde hidrojen (H) atomu bulundurmasına rağmen suda çözündüğünde hidroksit () iyonu veren ve temizlik malzemelerinde sıkça kullanılan istisnai madde aşağıdakilerden hangisidir?
Hidroklorik Asit (HCl)
Amonyak ()
Sülfürik Asit ()
Sodyum Hidroksit (NaOH)
Çözümün mantığı
Doğru cevap: B
Amonyak, formülü gereği yapısında hidrojen (H) barındırmasına rağmen sulu çözeltisine hidroksit () iyonu bıraktığı için kimya dünyasındaki en ünlü bazik istisnadır.
6. soru
Bir mermer tezgahın üzerinde kesilmiş bir limon bekletilmektedir. Bir süre sonra limonun mermer tezgahı matlaştırdığı ve aşındırdığı gözlemlenmiştir. Bu olaydan yola çıkarak asit ve bazların maddeler üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?
Bazik özellik gösteren maddeler cam ve porselen yüzeyleri koruyarak parlatırlar.
Mermer yüzeylerin temizliğinde asidik özellikteki kuvvetli kimyasallar tercih edilmelidir.
Asitler metal ve mermer yüzeyleri aşındırdıkları için plastik veya cam kaplarda saklanmalıdır.
Limon bazik bir madde olduğu için mermerle tepkimeye girerek zararlı hidrojen gazı açığa çıkarmıştır.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Limon asidik bir maddedir ve asitler yapıları gereği mermerle kimyasal tepkimeye girerek onu aşındırır; bu nedenle mermer ve metallerden uzak tutulmalıdırlar.
7. soru
İlk sıcaklıkları ve kütleleri eşit olan saf K ve L sıvıları özdeş ısıtıcılarla eşit süre ısıtıldığında, K sıvısının son sıcaklığının L sıvısından çok daha yüksek olduğu gözlemleniyor. Bu deney sonucuna göre K ve L sıvılarıyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
L sıvısı aldığı ısıyı daha hızlı yansıttığı için sıcaklığı daha az artmıştır.
Isıtılma sürecinde K sıvısının aldığı toplam ısı enerjisi L sıvısından fazladır.
K ve L sıvıları kesinlikle aynı cins maddelerdir ancak molekül sayıları farklıdır.
K sıvısının özısısı, L sıvısının özısısından daha küçüktür.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: D
Özısısı küçük olan maddelerin sıcaklığını değiştirmek daha kolaydır; bu yüzden aynı miktar ısıyı almalarına rağmen K sıvısının sıcaklığı çok daha hızlı artmıştır.
8. soru
Saf bir katı maddenin ısıtılmasına ait sıcaklık-zaman grafiği incelendiğinde, belirli bir zaman aralığında maddenin dışarıdan ısı almaya devam etmesine rağmen sıcaklığının sabit kaldığı görülmektedir. Bu zaman aralığında gerçekleşen olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Madde ısı aldığı için sıcaklığının sabit kalması sadece karışımlarda görülen bir özelliktir.
Madde bu süreçte hal değiştirmektedir ve tanecikler arası bağlar zayıflamaktadır.
Maddenin dışarıdan aldığı ısı enerjisi sıcaklığı artırmak yerine potansiyel enerjiyi artırmak için harcanmaktadır.
Maddenin tamamı sıvı hale geçene kadar grafikteki yatay çizgi (sabit sıcaklık) devam eder.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: A
Isı almasına rağmen hal değiştirirken sıcaklığının sabit kalması karışımların değil, tamamen saf maddelerin en ayırt edici özelliğidir.
9. soru
Saf suyun özellikleri incelendiğinde; buzun erime ısısının 334,4 J/g olduğu bilinmektedir. Bu bilgiye dayanarak, sıvı haldeki 1 gram saf suyun aynı ortamda tamamen donması sırasında çevreye vereceği donma ısısı kaç J/g olmalıdır?
0 J/g
167,2 J/g
334,4 J/g
668,8 J/g
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Saf maddelerde erime ısısı ile donma ısısı daima birbirine eşittir; madde erirken dışarıdan ne kadar ısı çekiyorsa, donarken de çevreye aynı miktarda ısı verir.
10. soru
Türkiye'nin kimya endüstrisindeki ithalat ve ihracat dengeleri incelendiğinde, kimyasal ürün ithalatımızın (yurt dışından alım) ihracatımızdan (yurt dışına satış) çok daha fazla olduğu, yani dışa bağımlı olduğumuz görülmektedir. Ülkemizdeki kimya sanayisinin üretim tesisleri çok gelişmiş olmasına rağmen ithalatın bu kadar fazla olmasının en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Kimya mühendisi ve kimyager gibi nitelikli teknik personellerin sayısının çok yetersiz olması
Türkiye'de üretilen kimyasal ürünlerin (sabun, boya vb.) dünya standartlarına uygun olmaması
Kimya endüstrisinin diğer sanayi dallarına (otomotiv, tekstil) ham madde sağlayamaması
Üretim için gerekli olan ham madde (petrol, mineraller vb.) bakımından yer altı kaynaklarımızın yetersiz olması
Çözümün mantığı
Doğru cevap: D
Fabrikalarımız üretim kapasitesi olarak güçlü olsa da, üretim için gereken petrol gibi temel ham maddelerin ülkemizde az olması, üreticileri yurt dışından ham madde almaya mecbur bırakır.