Mevsimler ve İklim Ünite Quizi
Üniteyi sorularla tekrar et. İstersen süreli çöz, istersen her sorunun ardından açıklamasını incele.
10 soru · 15 dakika veya süresiz
Çalışma biçimini seç
Öğrenerek çöz: Süre sınırı olmadan cevabını kontrol et, çözümünü hemen incele.
Süreli deneme: Süreyi yönet, cevap ve çözümleri deneme sonunda gör.
Etkileşimli testi çözmek için JavaScript’i etkinleştir.
Sorular ve çözümlü rehber
Bu bölüm cevapları içerir. Kendini değerlendirmek için önce bir mod seçerek çözebilirsin.
1. soru
Mevsimlerin oluşumunda Dünya'nın uzaydaki hareketleri ve konumu etkilidir. Buna göre mevsimlerin oluşmasının temel nedenleri aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi ve Güneş'e olan uzaklığının değişmesi
Dünya'nın eksen eğikliği ve Güneş etrafında dolanması
Güneş ışınlarının geliş açısı ve Dünya'nın Güneş'e yaklaşması
Dünya'nın yuvarlak olması ve kendi ekseni etrafında dönmesi
Çözümün mantığı
Doğru cevap: B
Mevsimlerin oluşmasının sadece iki temel nedeni vardır: Dünya'nın Güneş etrafında dolanması ve 23° 27'lik eksen eğikliği. Dünya'nın Güneş'e olan mesafesinin mevsimlerin oluşumuna hiçbir etkisi yoktur.
2. soru
Aşağıdaki görselde Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanım hareketi şematik olarak gösterilmiştir. Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu tarih 3 Ocak, en uzak olduğu tarih ise 4 Temmuz'dur. Buna göre, Dünya'nın Güneş'e olan mesafesinin değişmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Dünya Güneş'e yaklaştığında tüm dünyada yaz mevsimi yaşanır.
Mesafe azaldıkça Güneş ışınları daima dik açıyla gelir.
Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının değişmesi mevsimlerin oluşmasında etkili değildir.
4 Temmuz tarihinde Dünya Güneş'e en uzak konumda olduğu için Kuzey Yarım Küre'de kış yaşanır.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Dünya'nın Güneş'e yakın veya uzak olmasının mevsimlerle hiçbir ilgisi yoktur. En yakın olduğumuz 3 Ocak'ta kış, en uzak olduğumuz 4 Temmuz'da yaz yaşıyoruz.
3. soru
Güneş ışınlarının yeryüzüne gelme açısı, yeryüzüne aktarılan ısı enerjisini ve cisimlerin gölge boyunu doğrudan etkiler. Buna göre güneş ışınlarının geliş açısı ile oluşan gölge boyu arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Işınların gelme açısı büyüdükçe (dikleştikçe) gölge boyu kısalır.
Kış mevsiminde Güneş ışınları eğik geldiği için cisimlerin gölge boyu yaz mevsimine göre daha kısadır.
Işınlar eğik (küçük açıyla) geldiğinde gölge boyu uzun olur.
Öğle vakti Güneş ışınlarının tam dik (90°) geldiği noktalarda cismin gölgesi oluşmaz.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: B
Kış mevsiminde Güneş ışınları eğik açıyla gelir. Işık ne kadar eğik gelirse gölge o kadar uzun olur. Yani kışın gölgeler, yaz aylarına göre daha uzundur.
4. soru
21 Haziran tarihi Kuzey Yarım Küre için yaz başlangıcıdır ve bu tarihte en uzun gündüz yaşanır. Bu tarihten sonra Kuzey Yarım Küre'de gündüzler kısalmaya başlar. Buna göre, 21 Haziran'dan bir ay sonraki (örneğin 21 Temmuz) bir günde Kuzey Yarım Küre'deki gece ve gündüz süreleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Gündüzler kısalmaya başladığı için gece süresi gündüz süresinden daha uzundur.
Gece ve gündüz süreleri tüm dünyada eşitlenmiştir.
Gündüzler uzamaya, geceler kısalmaya devam eder.
Gündüzler kısalmaya devam etse de hala gecelerden daha uzundur.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: D
Sınavlarda en çok düşülen tuzak burasıdır! 21 Haziran'da en uzun gündüz yaşanır ve gündüzler kısalmaya başlar. Ancak gündüzlerin kısalması, gecelerden kısa olduğu anlamına gelmez. 23 Eylül'e kadar gündüzler hala gecelerden daha uzundur.
5. soru
Aşağıdaki görselde iki farklı bölge arasında gerçekleşen hava hareketleri gösterilmiştir. Isınan havanın genleşerek yükseldiği, soğuyan havanın ise ağırlaşarak alçaldığı bilinmektedir. Buna göre bu bölgelerle ilgili yapılan yorumlardan hangisi kesinlikle yanlıştır?
Havanın yükseldiği bölgede alçak basınç alanı oluşur.
Alçalan hava hareketinin görüldüğü bölgede hava genellikle açık ve güneşlidir.
Havanın yükseldiği bölge soğuk, alçaldığı bölge ise sıcaktır.
Rüzgâr, yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru eser.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Isınan hava YÜKSELİR ve alçak basınç oluşturur (sıcak bölge). Soğuyan hava ise ALÇALIR ve yüksek basınç oluşturur (soğuk bölge). Yükselici havanın olduğu yer soğuk değil, aksine sıcaktır.
6. soru
Havadaki nemin (su buharının) soğuk havayla karşılaşarak yoğuşması sonucu yağışlar oluşur. Yağış türleri, gökyüzünde mi yoksa yeryüzüne yakın bir yerde mi oluştuğuna göre sınıflandırılabilir. Buna göre aşağıdaki yağış türlerinden hangisi yeryüzüne yakın yerlerde gerçekleşen yoğuşma sonucu oluşmaz?
Çiy
Kırağı
Sis
Dolu
Çözümün mantığı
Doğru cevap: D
Çiy, kırağı ve sis yeryüzüne yakın yerlerde (toprak, yaprak üzeri vb.) oluşurken; yağmur, kar ve dolu atmosferde (gökyüzünde) meydana gelir.
7. soru
Bir bölgede uzun yıllar boyunca gözlemlenen hava olaylarının ortalamasına iklim, dar bir alanda kısa sürede görülen tahminî değişimlere ise hava olayları denir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi bir iklim özelliği belirtmektedir?
Bugün öğleden sonra aniden sağanak yağmur bekleniyor.
İç Anadolu Bölgesi'nde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve kar yağışlı geçer.
Yarın sabah saatlerinde otoyolda yoğun sis etkili olacak.
Hafta sonu hava sıcaklıklarının 5 derece birden düşeceği tahmin ediliyor.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: B
İklim geniş alanlarda uzun süreli (en az 35-40 yıl) ortalamaları ifade eder ve 'kurak', 'sıcak', 'kışlar soğuk geçer' gibi kesinlik bildiren geniş zamanlı ifadelerle anlatılır. Diğer seçenekler tahminî hava olaylarıdır.
8. soru
Güneş ışınlarının yıl içinde Ekvator'a ve dönencelere dik düşme sayıları farklılık gösterir. Bu durum yeryüzündeki sıcaklık dağılışında etkilidir. Buna göre Güneş ışınlarının dik düştüğü yerlerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Güneş ışınları Ekvator'a yılda iki kez, dönencelere ise bir kez dik düşer.
Kutup noktalarına Güneş ışınları yılda sadece bir kez dik açıyla gelir.
Eksen eğikliğinden dolayı Güneş ışınları hiçbir yere tam dik açıyla (90°) düşmez.
Yengeç ve Oğlak dönencelerine Güneş ışınları yılda ikişer kez dik düşer.
Çözümün mantığı
Doğru cevap: A
Güneş ışınları Ekvator'a 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde olmak üzere yılda iki kez dik düşer. Yengeç ve Oğlak dönencelerine sadece birer kez dik düşer. Kutup bölgelerine ise hiçbir zaman dik açıyla düşmez.
9. soru
Fosil yakıtların aşırı kullanımı sonucunda atmosferde biriken karbondioksit ve metan gibi gazlar, Güneş'ten yansıyan ışınları tutarak Dünya'nın normalden fazla ısınmasına neden olur. Bu duruma sera etkisi denir. Aşağıdakilerden hangisi sera etkisinin artmasıyla oluşacak küresel iklim değişikliğinin sonuçlarından biri olamaz?
Kutuplardaki buzulların erimesi ve deniz seviyelerinin yükselmesi
İçilebilir temiz su kaynaklarının azalması ve şiddetli kuraklık
Atmosferdeki azot gazı oranının artarak havanın temizlenmesi
Meteorolojik afetlerin ve beklenmedik fırtınaların artması
Çözümün mantığı
Doğru cevap: C
Sera etkisinin artması küresel ısınmaya, buzul erimelerine, kuraklığa ve afetlere neden olur. Atmosferdeki azot gazı oranı sabittir ve sera etkisi havanın temizlenmesine değil, aksine iklimin bozulmasına yol açar.
10. soru
Rüzgâr, daima yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru gerçekleşen yatay yönlü hava hareketidir. İki bölge arasında oluşacak rüzgârın yönünü ve şiddetini belirleyen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Bölgeler arasındaki sıcaklık ve buna bağlı oluşan basınç farkı
Bölgelerin deniz seviyesinden yüksekliği ve dağların uzanış yönü
Bölgelerde yetişen bitki örtüsünün genişliği
Havadaki nem miktarının ve bulut yoğunluğunun eşit olması
Çözümün mantığı
Doğru cevap: A
Rüzgâr, basınç farkından doğar. Bölgeler arasındaki sıcaklık farkı ve bu sıcaklık farkının oluşturduğu basınç farkı ne kadar fazlaysa, rüzgârın esme hızı ve şiddeti de o kadar büyük olur.